Gebed en bezinning uit de stuurgroep • Oecume •

Dekenale conferentie - 9 november 2006
Dekenale conferentie - 14 september 2006 - Groeien in geloof
Dekenale conferentie - 6 september 2005
Dekenale conferentie - 9 juni 2005
Dekenale conferentie - 10 juni 2004
Dekenale conferentie - 22 april 2004
Dekenale conferentie - 11 september 2003
Dekenale conferentie - 12 juni 2003
Bezinning dekenale conferentie van donderdag 8 mei 2003
Volksdevotie – volksgeloof: speelruimte van de hoop …

Tienduizenden jongeren uit heel Europa verwelkomen in onze steden, dorpen, parochies, huizen … en samen 5 dagen lang …
… open staan voor andere culturen
… bidden met zang en stilte
… tekenen van hoop ontdekken.

Op het einde van het jaar, van 29 december 2008 tot 2 januari 2009, komen tienduizenden jongeren uit alle landen van Europa, en ook uit andere continenten, in Brussel samen voor de 31ste Europese jongerenontmoeting.
De jongeren die zullen komen maken geen deel uit van een beweging, maar zoeken om wegen van vertrouwen te gaan: vertrouwen tussen mensen, tussen christenen, tussen volkeren, vertrouwen in God.  Vragen rond wederzijds begrip tussen de volkeren, vrede, geloofsverdieping en sociaal engagement gaan hen ter harte.
Het is op uitnodiging van Kardinaal Danneels, en in samenwerking met de andere christelijke Kerken, dat de oecumenische gemeenschap van Taizé deze ontmoeting samen met de parochies van Brussel en omgeving voorbereidt.
Het programma zal uit enkele zeer eenvoudige elementen bestaan: gemeenschappelijke gebeden, uitwisseling in kleine internationale groepen en gastvrijheid: ’s morgens in de parochies in en rond Brussel,
’s namiddags in de Heizelpaleizen (Brussels Expo).
Het volledige programma zal toegankelijk zijn voor alle inwoners uit de zone waar jongeren ontvangen zullen worden.

Alle Brusselse parochies worden uitgenodigd om mee in te staan voor het onthaal, net als de parochies uit de (wijde) omgeving die gemakkelijk bereikbaar zijn met het openbaar vervoer (tot op maximaal zestig minuten van de Heizel).

In de week van 20 april kwamen enkele broeders van Taizé naar Brussel en omgeving in een eerste voorbereidingsfase op deze Europese ontmoetingen.
Ook in Aalst in de St.-Pauluskerk vond er op 26 april een stemmige gebeds- en informatieavond plaats met de broeders van Taizé en een 150-tal geïnteresseerden en verantwoordelijken uit de omliggende parochies en dekenaten.

De 3 aanwezige broeders br. Xavier (afkomstig uit Brugge), br. Georg (Duitsland) en br. Hervé (Frankrijk) vertelden op de hun gekende eenvoudige en humoristische manier waarover het ging en wat er van de gastparochies en –gezinnen verwacht wordt.

Tijdens de 5 dagen is het de bedoeling dat er elke ochtend een eenvoudig gebed plaats vindt in de gastparochies.  Het Taizégebed bestaat uit enkele sfeervolle eenvoudige liederen, een bijbeltekst, wat stilte.  Nadien, in de voormiddag kunnen er ontmoetingen plaats vinden: bijv. met mensen in een rusthuis of andere voorziening, met mensen die sterk sociaal geëngageerd zijn en een getuigenis kunnen geven, mensen die werken met kansarmen of vluchtelingen, enz. en zijn er gespreksgroepen.
Tegen de middag trekken alle jongeren naar Brussel voor het middagmaal.
’s Avonds is er het gezamenlijke gebedsmoment in de Heizel met de zeker te verwachten 30.000 jongeren (in Genève waren het vorig jaar 50.000 jongeren).
Het is telkens een wonder gebeuren om zovele jongeren samen te zien bidden, zingen en werkelijk stil worden.

2 m² vrij in je huis = een jongere bij je thuis!
U kan voor de vijf dagen van de ontmoeting een of meerdere jongeren bij u thuis verwelkomen.
Verwelkomen is niet zo moeilijk!  De jongeren (van 17 tot 35 jaar) nemen een slaapmat en slaapzak mee.
Ze kunnen op de grond slapen.  Een warm onthaal is veel belangrijker dan comfort.
Ze hebben enkel een eenvoudig ontbijt nodig.  Nadien verlaten ze het huis om de hele dag aan het programma deel te nemen.  Na het avondgebed in Brussel komen ze terug rond 22 u. – 23 u.
Enkel op 1 januari blijven ze eventueel 's middags ook eten.

Voorbereiding:
Deze Europese ontmoeting, een nieuwe etappe in de ‘Pelgrimage van vertrouwen op aarde’, beperkt zich niet tot het evenement zelf.
Vanaf midden september tot januari komen broeders van Taizé, jonge vrijwilligers uit verscheidene landen en zusters van Saint André naar Brussel.  Een dagelijks gemeenschappelijk gebed in een kerk in het hart van de stad zal de rode draad vormen doorheen de voorbereiding.  Tijdens deze periode wordt in Brussel een voorbereidingscentrum geopend.  In elke parochie zal een voorbereidingsteam de mensen van de buurt aanmoedigen om gasten te ontvangen en het onthaal en programma in de parochie voorbereiden.
Elk team zal bijgestaan worden door een van de jonge vrijwilligers uit Taizé.

Meer info?
Heb je interesse om in je parochie gasten te ontvangen gedurende de 5 dagen van de Europese ontmoeting (5 voormiddagen); heb je 2 vierkante meter ter beschikking om iemand te slapen te leggen en kan je een ontbijt aanbieden; wil je enkel gasten ontvangen op nieuwjaarsdag, of wil je op een andere manier meewerken aan de voorbereiding en de ontvangst, neem dan gerust contact op met Ann De Vuyst (parochieassistente dekenaat Aalst), tel: 053/83.55.96 of via e-mail anndevuyst.dekaalst@skynet.be.
Meer info vind je ook op: http://www.taize.fr/nl.

Gebedsmoment verzorgd door de parochie van O.-L.-Vrouw Hemelvaart Herdersem

November.
November is de maand van heiligen en overledenen. Elke heilige heeft een eigen accent, een eigen kleur van Gods licht. En toch verwijzen alle heiligen naar dezelfde Jezus Christus.
Allen zijn wij geroepen tot heiligheid, vanuit ons gewone werk, dat wij op een buitengewone wijze kunnen behartigen, neemt Jezus ons bij de hand, om brood te zijn voor hen die ons worden toevertrouwd.

Uitstralen.
“Wanneer de gist die men met het deeg mengt, niet heel het deeg weet te doordesemen, mag men ze dan nog echt gist noemen? Wanneer een reukwerk zijn geur niet meer verspreidt onder degenen die in de buurt daarvan komen, mag men het dan nog echt reukwerk noemen?
Zeg niet: “Ik kan in mijn omgeving niet uitstralen”. Als u een christen bent, is het onmogelijk dat u dat niet doet. Wat in de natuur der dingen geschreven is, duldt geen tegenspraak. Uitstralen staat in de natuur van de christen geschreven. Maak God niet belachelijk!
Het zou voor de zon gemakkelijker zijn geen licht en warmte uit te stralen, dan voor een christen …”

(Johannes Chrysostomus)

ZJ 560: Zalig zij die Jezus’ Naam belijden.

Zalig zij die Jezus’ Naam belijden,
zalig zij die om zijn Naam willen lijden,
die zuiver en blij zich gans aan zijn liefde wijden.

Zalig zij die arm zijn
want hun zal behoren de rijkdom van de Heer
Zalig, zalig zij die treurig zijn,
Ik zal ze troosten met mijn vreugde, zegt de Heer.

Refrein:
Zalig die zachtmoedig zijn
want hun wordt geschonken de woning van de Heer
Zalig, zalig die rechtvaardig zijn,
hun recht ontvangen z’ uit mijn handen, zegt de Heer.

Refrein:

Vurige supporters

Paus Johannes-Paulus II schreef ooit: “Er is maar één opgave voor de komende eeuw: heilig worden. Er is maar één probleem: dat we niet heilig zijn.”
Heiligen zijn mensen die zich geven aan God en aan de mensen. Aan God brengen ze lofprijzing en dank, aan de mensen evangelie, vergiffenis en brood.
Dat hebben alle heiligen gedaan, ieder met zijn eigen temperament. Er zijn heiligen die vooral omhoog kijken, anderen meer opzij. Maar allen kijken ze naar beide kanten. November, mand van de heiligen, is een tijd om God lief te hebben en de mensen, tot over de grenzen van wat redelijk is.
Wij zijn immers geroepen tot een ‘overvloedige gerechtigheid’. De heiligen zitten niet in de hemel. Ze zitten op de banken van het stadion om ons aan te moedigen bij de harde competitie in een wereld van onverschilligheid en zelfs van duidelijke antireligieuze gevoelens.
Ze zijn ook niet louter ‘kerkelijke BV’s’ waar we naar opkijken terwijl we vergaan van geeuwhonger omdat we ze zelf niet kunnen komen. Ze zijn vurige supporters die ons stimuleren en zeggen dat ze dezelfde strijd hebben doorgemaakt. Maar ze hebben het uitgehouden door te ijken naar die Ene die de mooiste getuigenis heeft afgelegd: Jezus Christus. Het is herfst, maar met hel die ‘wolk van getuigen’ krijgen we het vast niet koud.

(Kardinaal Danneels in ‘Vertrouwen’)

Slotgebed (samen)

Goede God,
Laat ons in de ontmoeting met Jezus,
vooral dan in de eucharistie en in het gebed
groeien in geloof en liefde.
Heiligen loven U in woord en daad,
laat ons naar hen luisteren en kijken,
om zelf te leren hoe gaarne Gij ons ziet.
Dan worden wij zelf meer gelijkend op Jezus onze Broer,
die met U en de heilige Geest, leeft in eeuwigheid.
Amen.

Gebedsmoment verzorgd door de parochie O.-L.-Vrouw Hemelvaart van Erembodegem.

Lied:

Kun je wel geloven dat het groeien gaat
klein en ongelooflijk als een mosterdzaad
dat je had verborgen in de diepe grond
en waaruit een grote boom ontstond.

Wil je wel geloven het begin is klein
maar het zal een wonder boven wonder zijn,
als je het gaat wagen met Gods woord alleen;
dan gebeuren wonderen om je heen.

Wil je wel geloven dat je vrede wint,
als je vol vertrouwen leeft, zoals een kind
als je een geloof hebt als een mosterdzaad
groeit de liefde uit boven de haat.

Bezinning: Wat we moeten doen? (vrij naar Jan van Opbergen).

Wat we moeten doen,
zei de partijvoorzitter, dat is:
ons woningbeleid herzien en onze arbeid herverdelen.

Wat we moeten doen,
zei de socioloog, dat is vooral:
de oorzaken van onrecht en leed in onze maatschappij achterhalen.

Wat ons te doen staat, zei de psycholoog, dat is dus dit: we moeten eerst en vooral de verborgen angsten en schuldgevoelens van mensen ontmaskeren!

Wat we moeten doen,
zei de theoloog, dat is:
God niet langer boven onze zoeken, maar midden tussen ons in!

Wat we moeten doen,
zei er toen zomaar iemand:
we moeten er ter plaatse aan beginnen!

En hij begon er zelf aan.
Eén vraagt aan een ander om mee te doen.
En met die ander spraken ze nog een derde aan.
Met hun drie vormden ze een groep en nodigden drie anderen uit.
En zo gebeurde stilaan wat de theoloog, de psycholoog, de socioloog en de partijvoorzitter hadden gezegd.

Lezing: Mt. 5, 13-16

Jezus zei hen: “Jullie zijn het zout er aarde. Maar als het zout zijn smaak verliest, hoe kan het dan weer zout gemaakt worden? Het dient nergens meer voor, het wordt weggegooid en vertrapt. Jullie zijn het licht van de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten. Nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is. Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.”

Slotgebed: (samen)

God, onze Vader geeft dat wij steeds meer doordrongen worden van jouw geest van licht en leven opdat ons geloof mag groeien. Sterk ons met jouw kracht en inspiratie zodat wij smaakmakers worden van onze omgeving, aanstekelijke getuigen van jouw liefde. En geef ons vooral veel doorzettingsvermogen om jouw droom van vrede waar te maken vandaag en alle dagen van ons leven. Amen.

Kruisteken

Lezing uit het evangelie van Lucas
Eens was Jezus aan het bidden, en toen hij zijn gebed beëindigd had, zei een van zijn leerlingen tegen hem: ‘Heer, leer ons bidden, zoals ook Johannes het zijn leerlingen geleerd heeft.’ Hij zei tegen hen: ‘Wanneer jullie bidden, zeg dan:
“Vader, laat uw naam geheiligd worden en laat uw koninkrijk komen.
Geef ons dagelijks het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze zonden,
want ook wijzelf vergeven iedereen
die ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving.”’
Daarom zeg ik jullie: vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan. Want wie vraagt ontvangt, en wie zoekt vindt, en voor wie klopt zal worden opengedaan.

Gebed
Heer, God, wij doen van alles om heel dicht bij U te leven.
We hebben mooie kerken gebouwd. We maken preken en luisteren ernaar. We lezen uw Woord en gaan naar een bijbelkring.
Vergeef ons Heer, als wij zoveel over U spreken en tot U spreken; maar zo weinig mét U spreken.

Wilt U ons leren bidden, zó dat wij werkelijk met U spreken kunnen; naar U luisteren kunnen? Zoals een kind spreekt tot zijn vader.

Leer ons bidden, Heer! Want echt bidden weet van schuld en boete, maar weet ook van vergeving. Echt bidden is veilig zijn, voor tijd en eeuwigheid in de schaduw van uw Hand.

Amen.

Kruisteken

Wie niet lief heeft, kent God niet,
want God is liefde.

Hierin heeft Gods liefde zich onder ons geopenbaard,
dat God zijn eniggeboren Zoon
in de wereld heeft gezonden,
opdat wij door Hem zouden leven.

Hierin bestaat de liefde:
niet wij hebben God liefgehad
maar Hij heeft ons liefgehad
en zijn Zoon gezonden als zoenoffer
voor onze zonden.

Geliefden,
als God ons zozeer heeft lief gehad
moeten ook wij elkander lief hebben.
nooit heeft iemand God aanschouwd,
als wij elkander lief hebben,
blijft God in ons
en is zijn liefde in ons volkomen.
Stilte ...

Allen:
Wij smeken U
dat wij midden in de wereld
en voor het oog van alle mensen met
wie wij verbonden zijn,
Uw evangelie mogen beleven
en uw vrede belichamen;
dat wij elkander mogen dragen en
dienen in liefde;
dat wij ons hart geopend mogen houden
voor armen, zieken en stervenden
en voor allen die in nood verkeren.
Wij bidden U, dat wij zo,
verenigd met alle gelovigen, waar ook
ter wereld, de kerk mogen zijn van
Jezus Christus.

Lied:
Kom schepper Geest daal tot ons neer
houd Gij bij ons uw intocht Heer vervul
het hart dat U verbeidt met hemelse barmhartigheid.

Gij zijt de gave Gods
Gij zijt de grote Trooster in de tijd de bron
waaruit het leven springt het liefdevuur,
dan ons doordringt.

Voorbeden:
Laat uw genade steeds meer werken in onze priesters, kloosterlingen en leken, opdat hun leven steeds vruchtbaarder wordt. Laten wij bidden.
Zegen de jeugd van onze parochies en kies ook onder haar enkele meisjes en jongens uit voor een bijzondere functie in uw kerk. Laten wij bidden.
Breng onze parochianen die van U zijn afgedwaald terug in de liefdevolle sfeer van onze kerkgemeenschap. Laten wij bidden.

Slotgebed:
Goede Vader, in Jezus Christus uw Zoon, onze Broeder en Heer, hebt Gij ons hier
tezamen gebracht.
Blijf bij ons Heer.
Vergezel ieder van ons, nu wij straks uit elkaar gaan. Laat niemand van ons los.
Laat niemand van ons verdwalen en verloren gaan.
En vooral gedoog niet dat iemand van ons U vergeet en niet meer aan U denkt.
Verlicht, troost en sterk ook onze familieleden en onze vrienden.
Laat velen, laat allen, ook ons gevoelen dat wij in de hand van uw almachtige
genade zijn en maak een einde aan alle onrecht en ellende om een nieuwe hemel en
een nieuwe aarde te scheppen, waarin gerechtigheid zal heersen. Amen.

Lied:
Gij schenkt uw gaven zevenvoud
O hand, die God te zegen houdt,
O taal waarin wij God verstaan,
wij heffen onze lofzang aan.
Verlicht ons duistere verstand,
geef dat ons hart van liefde brandt
en dat ons zwakke lichaam leeft
vanuit de kracht die Gij het geeft.
In de naam van de Vader,
de Zoon en de heilige Geest. Amen.

Gezonden worden ...
Meegaan en luisteren

Uitnodiging tot stilte en gebed.

Samen:
Zwijgen wil ik, Heer en op U wachten.
Zwijgen wil ik, opdat ik kan begrijpen
wat er in de wereld gebeurt.
Zwijgen wil ik om Uw mensen nabij te zijn,
hun stemmen te horen.
Zwijgen wil ik opdat ik onder al die stemmen,
de Uwe herken.

Schriftlezing: Rom. 12, 6-16.
De geestelijke gaven die wij bezitten, verschillen naar de bijzondere genade die ieder van ons is geschonken. Is het de gave van de profetie, gebruik die dan in overeenstemming met het geloof. Is het de gave van dienstbetoon of van lering, leg u dan toe op dienstbetoon of onderricht. Wie anderen kan bemoedigen, moet dat doen. Wie iets heeft uit te delen, moet het zonder bijbedoelingen wegschenken. Als u leiding geeft, doe het met ijver, als u barmhartigheid bewijst, doe het blijmoedig. Uw liefde moet oprecht zijn. Verfoei het kwaad, houd vast aan het goede. Bemin elkaar hartelijk met broederlijke liefde. Probeer elkaar in beleefdheid te overtreffen. Laat uw ijver niet verflauwen, wees vurig van geest, dien de Heer. Laat de hoop u blij maken, houd stand in de verdrukking, volhard in het gebed. Draag bij voor de noden van de heiligen, leg u toe op gastvrijheid. Zegen hen die u vervolgen; u moet hen zegenen in plaats van hen te vervloeken. Wees verheugd met hen die zich verheugen, en huil met hen die huilen. Leef in harmonie met elkaar. Wees niet hooghartig, maar wijd u aan eenvoudige taken. Houd uzelf niet voor wijs.

Lied: Wij zijn samen onderweg
Wij zijn samen onderweg, alleluja.
Wij zijn samen onderweg, alleluja.

Met de sterren in de lucht, alleluja.
Met de vogels op hun vlucht, alleluja.

Met de zon,de maan,de zee, alleluja.
Heel de schepping wentelt mee, alleluja.

Jonge,oude mensen saam, alleluja.
Trekken voort op levensbaan, alleluja.

Zo gaan mensen hand in hand, alleluja.
Samen naar 't beloofde land, alleluja.

Wij zijn samen onderweg, alleluja.
Wij zijn samen onderweg, alleluja.

Voorbeden:
(Wie wil kan hier een voorbede of dankbede uitspreken.)

Gebed:
Vrouwen:
Heer, ga met ons mee op weg ...
't kan in de morgen van ons leven zijn
als alles zonnig schijnt
en wij een toekomst zien
waarin wij bouwen aan geluk
en willen leven naar de weg
die Gij getekend hebt.

Mannen:
Heer, ga met ons mee op weg ...
als alles om ons heen zo woelig is
en wij wel duizend dingen doen voor U
voor heel de mensheid menen wij
maar ook een stukje voor onszelf.

Allen:
Heer, ga met ons mee op weg
het kan ook avond zijn
als heel ons leven in de verre vlakte ligt,
heel even nog beschenen door een rijpe zin
met hier en daar een vale vlek
een schaduw die men schuchter schuwt. Amen.

Modern Emmaus-gebed uit: "De open poort".

Medische wetenschap: een dienst aan mensen.

Kruisteken.

Openingslied (ZJ 306)
Een mens te zijn op aarde in deze wereldtijd,
is leven van genade de buiten de eeuwigheid,
is leven van de woorden die opgeschreven staan,
en net als Jezus worden die ’t ons heeft voorgedaan.

Een mens te zijn op aarde in deze wereldtijd,
is komen uit het water en staan in de woestijn,
geen god onder de goden, geen engel en geen dier,
een levende, een dode, een mens in wind en vuur.

Inleiding
Voor veel mensen hangt rond de medische wetenschap een aura van onbeperkte almacht. Dit is niet toevallig, want deze wetenschap heeft de duur van ons menselijk leven verlengd en de kwaliteit ervan verhoogd. De techniek doet wonderen. Nochtans is de omgang met mensen even belangrijk als het technisch kunnen. Een vakkundig arts die luistert en uitleg geeft bij handelingen en diagnose, wekt vertrouwen omdat de patiënt als mens benaderd wordt. Een dergelijke houding ondersteunt het proces van de genezing. Ook familie en vrienden van een zieke kunnen ondanks hun beperkte technische kennis, op menselijk vlak heel veel 'heling' brengen. Dat ervaren artsen en verplegend personeel voortdurend. Zowel voor arts als patiënt blijft het moeilijk om de grenzen van de 'genees'-kunde te aanvaarden. Soms kan men het leed niet wegnemen, maar enkel verzachten. Vechten en aanvaarden, techniek en menselijkheid, vullen elkaar aan. God werkt in en door mensen. Als christenen ervaren wij dat. De inzet, de vaardigheid en het geduld van hulpverleners, familie en vrienden spreken over Gods liefde.

Gezamenlijk gebed
God, Gij nodigt ons uit om enkel de ziekte te zien en niet de mens,
om voor mensen te zorgen, roep dan Uw Zoon in onze herinnering,
om te luisteren en te begrijpen, liefde te einde toe,
om op te richten en te genezen, Hij die het geknakte riet niet zal breken.
om te verbinden en te vergeven. Bevrijding. Eerbied. Geduld.
Wanneer wij uit gemak verlangen Laat ons dienstbaar leven.
om geen tijd te maken, Amen.

Lezing (Jezus Sirach 38, 1-4.7-8.12-14)

In Gods schepping vindt de mens de mogelijkheden om ziekten te bestrijden. Mensen helen betekent God verheerlijken. Geloven in God en vertrouwen op menselijk vernuft gaan hand in hand.

Houd de arts in ere, want gij hebt hem nodig en ook hij is door de Heer geschapen; want al komt genezing van de Allerhoogste, hij krijgt van de koning een geschenk. Om zijn kundigheid wordt de arts hoog geëerd en hij wordt door de aanzienlijken bewonderd. De Heer laat de aarde geneeskrachtige kruiden voortbrengen en een verstandig man versmaadt die niet. Met die kruiden stilt de arts de pijn en de apotheker maakt er balsem van. De werken van de Heer vinden nooit een einde en van Hem komt genezing over de aarde. En ook voor de arts moet gij een plaats inruimen, want ook hij is door de Heer geschapen; laat hij niet van u wijken want ook hem hebt gij nodig. Er zijn immers ogenblikken dat de goede afloop in hun handen ligt, want ook zij bidden er de Heer om, dat hij hun een gelukkige diagnose geeft en genezing brengt tot behoud van het leven.

Voorbeden
Medische wetenschap is een dienst aan mensen. Laten we bidden dat allen die in deze sector werken het ook als een dienst blijven zien en beleven. Laat ons bidden.
Wij bidden U, verhoor ons Heer.

Bidden wij voor de zieken. Dat zij liefde en geduld ontvangen om te blijven vechten.
Laat ons bidden.
Wij bidden U, verhoor ons Heer.

Bidden wij opdat Gods liefde tastbaar mag worden in de wederzijdse relatie tussen patiënten en hulpverleners. Laat ons bidden.
Wij bidden U, verhoor ons Heer.

Slotlied (ZJ 306)

Een mens te zijn op aarde in deze wereldtijd,
dat is de dood aanvaarden, de vrede en de strijd,
de dagen en de nachten, de honger en de dorst,
de vragen en de angsten, de kommer en de koorts.

Een mens te zijn op aarde in deze wereldtijd,
dat is de Geest aanvaarden die naar het leven leidt;
de mensen niet verlaten, Gods Woord zijn toegedaan,
dat is op deze aarde de duivel wederstaan.

Kruisteken

Gebed (samen)

Heer,
Wij zijn hier samen als bouwers aan uw huis, de Kerk.
Laat dit werk niet vergeefs zijn en wees Gij onze toevlucht en sterkte.
Zend uw Geest en houd ons alert voor valkuilen en strikken.
Zegen ons die hier zijn samengekomen
bij het begin van een nieuw pastoraal werkjaar.
Zegen ook allen die met de uitbouw van uw Kerk begaan zijn.
Wij vragen U dit door Jezus Christus, uw Zoon en onze Broeder.
Amen.

Lied: Mijn vrienden zijt gij (ZJ 760).

(Heren)
Mijn vrienden zijt gij, zegt de Heer;
Ik neem u thans geen dienaars meer.
Want ‘k heb u alles toevertrouwd,
wat Mij de Vader heeft ontvouwd.

(Dames)
Zoals de Vader Mij eens zond,
zo zend Ik u de wereld rond,
gaat heen en zaait Gods heilig woord,
dat elk de blijde boodschap hoort.

(Samen)
De Geest heb ik u toevertrouw,
de Sterke die u staande houdt;
die altijd in uw harten woont
en u de volle waarheid toont.

Gebedsmoment

Daar wij leven door de Geest,
willen wij ook leven
volgens de Geest.”
(Gal. 5 ,25)

Lied: De Geest des Heren.

De Geest des Heren heeft een nieuw begin gemaakt,
in al wat groeit en leeft zijn adem uitgezaaid.
De Geest van God bezielt die koud zijn en versteend,
herbouwt wat is vernield, maakt één wat is verdeeld.

Wij zijn in Hem Gedoopt, hij zalft ons met zijn vuur,
Hij is een bron van hoop in alle dorst en duur.
Wie weet vanwaar Hij komt? Wie wordt zijn licht gewaar?
Hij opent ons de mond en schenkt ons aan elkaar.

De Geest die ons bewoont, verzucht en smeekt naar God,
dat Hij ons in de Zoon doet opstaan uit de dood.
Opdat ons leven nooit in weer en wind bezwijkt,
kom, Schepper, Geest, voltooi wat Gij begonnen zijt.

Evangelie: Johannes 14, 25-31.

Dit zeg Ik u, terwijl Ik nog bij u ben, maar de Helper, de heilige Geest, die de Vader in mijn Naam zal zenden, Hij zal u alles leren en u alles in herennering brengen wat Ik u gezegd heb. Vrede laat Ik u na; mijn vrede geef Ik u. Niet zoals de wereld die geeft, geef Ik hem u.
Laat uw hart niet verontrust of kleinmoedig worden.
Gij hebt Mij horen zeggen: Ik ga heen, maar Ik keer tot u terug. Als gij Mij zoudt liefhebben, zoudt gij er blij om zijn dat Ik naar de Vader ga, want de Vader is groter dan Ik. Nu, eer het gebeurt, zult geloven. Veel zal Ik niet meer met u spreken, want de vorst van de wereld is op komst. Weliswaar vermag hij niets tegen Mij, maar de wereld moet weten dat Ik de Vader liefheb en dat Ik handel zoals Hij Mij bevolen heeft. Staat op, laten we hier vandaan gaan.

Voorbeden

Laat ons God vragen
om mensen met een geest van wijsheid
met een bevrijdend en vernieuwend woord,
dat ze ons leren het oude achter ons te laten
en open te staan voor het nieuwe
dat God altijd met ons wil beginnen.
Laat ons bidden.

Laat ons bidden
dat wij ook vandaag
ons niet schamen voor het evangelie,
dat wij een teken van tegenspraak durven zijn,
maar dat wij ook de woorden zoeken
om de boodschap te vertolken voor déze tijd.
Laat ons bidden.

En laat ons met aandrang bidden
dat Gods volk niet verdeeld wordt,
dat niemand eigenzinnig nieuwe wegen inslaat,
dat niemand eigenzinnig achterblijft
op oude wegen.
Laat ons bidden.

Gebed

Geest van God,
Gij zijt altijd nieuw.
Gij spreekt in ons
als wij sprakeloos blijven.
Wij bidden U:
beziel onze dode woorden,
dat ze weer levend worden.
Geef dat wij niet van elkaar vervreemden
door zwijgzaamheid of bittere taal.
Open onze mond
voor alle goede woorden,
en geef ons uw taal te spreken,
Gij die de band zijt
van eenheid en liefde.
Amen

Lector:

Maria,
vrouw van Jozef
timmerman in Nazaret –
moeder van Jezus
door haar nog Jozua genoemd,
is in beeld en bedevaart
mensen eeuwenlang
ten minste zo nabij geweest
als haar Zoon
die onherkenbaar verpakt
in wet en waarheid
een verre vreemde was geworden.

Nu in onze tijd in Hem weer
het kind, de jongen, de mens
wordt ontdekt en teruggevonden,
nu wordt in zijn moeder
ook weer de vrouw gezien
die niets cadeau heeft gekregen:
haar geloof, haar vertrouwen,
haar magnificat niet.

ZJ 558 Maria, poort van Gods genade.
1.
Maria, poort van genade,
Gij hebt gedragen en gevoed,
die hemel en aarde niet omvatten,
Gij, dienstmaagd des Heren, wees gegroet.

Wees gegroet (Thea van Domburg-Mans).

Samen:

Wees gegroet Maria
uitverkorene van God
onze moeder.

Vol van genade
die gij wilt uitdelen
aan al uw kinderen
de Heer is met u,
gij kunt van God verkrijgen
wat wij in gelovig vertrouwen vragen.

Gezegende onder de vrouwen,
ons voorgegaan in nederigheid
en in dienstbaarheid.

Gezegend is Jezus,
uit u geboren
tot onze verlossing ontvangen.

Heilige Maria
moeder van Jezus
moeder van de kerk.

Bid in ons
bid met ons
bid voor ons.

Opdat ook wij,
in geloof en hoop,
mogen openstaan
voor de geest van God
die ons leidt
tot in eeuwigheid.
Amen

ZJ 558 Maria, poort van Gods genade.
2.
Leer ons in deemoed met U waken,
in aandacht bij Gods heilig woord,
dat wij het aanhoren en bewaren,
o Zetel der Wijsheid, zoals Gij.

Lezing uit Exodus 15, 1-2, 13, 17-21.

Lector:

Ik wil zingen voor de Heer, want hij is de Hoogste:
paard en rijder dreef Hij in de zee.
De Heer is mijn sterkte en kracht,
Hij is mijn redding geweest.
Hij is mijn God en Hem wil ik loven;
de God van mijn Vader, Hem zal ik prijzen.
Uw genade leidde het volk, dat U verlost hebt;
Uw kracht heeft het naar Uw heilige plaats geleid.
U hebt hen gebracht, U hebt hen geplant
op de berg die Uw domein is,
waar U o Heer, Uw verblijf hebt gevestigd,
het heiligdom, Heer, dat Uw hand heeft gemaakt.
De Heer is koning voor altijd en eeuwig.
Toen de paarden van de farao,
met de wagens en de wagenmenners,
in de zee gekomen waren,
liet de Heer de wateren van de zee over hen terugvloeien.
Maar de Israëlieten waren over de droge bedding gegaan,
midden door de zee.
En Mirjam, de profetes, een zuster van Aaron,
pakte haar tamboerijn en alle vrouwen volgden haar,
dansend en spelend op de tamboerijn.
Mirjam zong het refrein:
“Zing voor de Heer, want Hij is de Hoogste;
paard en berijder dreef Hij in zee.”

ZJ 558 Maria, poort van Gods genade.
3.

Gegroet, Gij Moeder van genade,
U prijzen alle volken groot.
Gezegend zijt Gij onder de vrouwen.
Gezegend die Gods woord hebt geloofd.

Evangelie volgens Lucas 1, 46-55.

Mijn ziel maakt groot de Heer.
Mijn geest juicht voor God mijn Bevrijder,
omdat Hij mij heeft gezien
in mijn diensthuis, in mijn vernedering.

En van nu af
prijzen mij alle geslachten gelukkig.
Want wonderen, ontzagwekkend, deed Hij aan mij,
onweerstaanbaar. Gezegend is zijn Naam.

En zijn ontferming, van geslacht tot geslacht,
komt over allen die Hem bekennen.
Hij verzamelt zijn kracht,
heft zijn armen omhoog,
breekt de plannen van de hoogmoedigen,
haalt de tirannen neer van hun tronen,
tilt de vernederden op.

Hongerlijders zal Hij verzadigen,
rijken, leeg stuurt Hij ze heen.
Hij houdt overeind
Israël, zijn jongen,
Hij gedenkt zijn ontferming:
de belofte aan zijn voorouders,
wat Hij toe heeft gezegd
Abraham en Sarai en hun kinderen
tot op vandaag.

ZJ 558, Maria, poort van Gods genade.
4.
o Vrouw, in glorie opgenomen,
beeld en belofte van ons heil,
Gezegende, bid opdat wij groeien
in Christus de Heer tot volkomenheid.

Verduidelijking bij de lezingen.

Voorbeden

Lector:

Voor zieke en lijdende mensen,
voor bedroefden en voor eenzamen,
voor allen, die zich door God
én medemens verlaten voelen,
vragen wij U, Maria,
laat met-hen-begane mensen
vreugde in hun hart doen opleven.

Samen:

Ik groet je, Maria,
begenadigde, God nabij,
gezegend als vrouw
en zegen is de vrucht van je schoot.

Zalig jij die vertrouwt.
Blijf in mijn wanhoop naast mij,
nu en in het uur van mijn dood.
Amen

Lector:

Voor onze eerste communicantjes,
voor onze vormelingen,
en voor al onze jongeren
vragen wij U, Maria,
mensen die samen met hen
op zoektocht gaan naar uw Zoon.

Samen: …

Lector:

Voor mensen die samen parochie en dekenaat vormen,
voor mensen die in onze gemeente wonen,
voor alle mensen van goede wil
vragen wij U, Maria,
dat ze altijd vol vertrouwen
ontvankelijk zijn voor wat het leven brengt.

Samen: …

Lector:

Voor onszelf,
voor alle leden van ons gezin,
voor iedereen die ons na aan het kart ligt
vragen wij U, Maria,
dat we ons hart zouden openen
voor de boodschap van uw Zoon.

Samen: ..

Met al deze beden
en meegebrachte intenties
komen wij tot U, Maria,
voorspreekster bij God.
Wil onze beden binnenvoeren
in de barmhartige genade van uw Zoon,
opdat wij in uw nabijheid
troost, redding en heil mogen ervaren.

Korte stilte

Slotgebed

Heilige Maria, verwijs ons naar uw Zoon Jezus.
Wij bidden dat ons geloof mag groeien tot een inspiratiebron voor ons leven.
Daartoe willen wij ons laten vormen en kneden, opdat wij, gedreven door onze christelijke levenshouding, gelukkige mensen mogen worden, die bereid zijn te leven met oprechte naastenliefde.
Leer ons God kennen als een bijzondere kracht in ons bestaan, een kracht die blijft tot in de eeuwigheid. Amen.

Zo luidde de titel van de uiteenzetting over volksdevotie die op 19 februari 2003 gehouden werd door Pr. Johan Loones in het kader van de Praktische School voor Liturgie.

Contradictorisch
Op het eerste gezicht lijkt zo’n titel tamelijk contradictorisch, want het volksgeloof wordt door velen onder ons als ouderwets en voorbijgestreefd ervaren. Sommigen doen het zelfs af als “zuiver bijgeloof”. En toch … ondanks de pogingen om het religieuze van zijn profane aspecten en magische bijklanken te “zuiveren”, is het volksgeloof nooit uit de geloofspraktijk van veel mensen verdwenen. Integendeel zelfs, juist in een tijd waarin het institutionele (lees kerkelijke) geloof fel vermindert, blijft het volksgeloof erg populair en vitaal.

Kenmerken
Hoe komt dat? Waaraan is deze vitaliteit te danken?
Om dit op het spoor te komen, haalt J. Loones een aantal kenmerken van de volksliturgie aan.
Ten eerste is het volksgeloof “vrij”, d.w.z. niet gebaseerd op een uitgewerkt geheel van opgeschreven en vastgelegde regels (dit in tegenstelling tot het geïnstitutionaliseerde geloof). Mensen die hun “toevlucht” nemen tot de volksdevotie voelen zich dus niet “afhankelijk” van het kerkelijk gezag, maar voelen zich vrij en autonoom om zelf hun geloof “vorm” te geven.
Volksreligie is ook heel toegankelijk aangezien het geen “godsdienst” van het woord en het verstand is, maar veeleer van het gevoel en van de (effectieve) handeling. Volksreligie uit zich (vooral) in houdingen en gebaren, waarbij heel het lichaam betrokken is: knielen, op bedevaart gaan, aanraken van voorwerpen ..
Veel volksdevotionele praktijken verwijzen ook naar de natuur. Denken we maar aan de grot in Lourdes, het belang van water dat zuivert en reinigt, de meidoorn te Beauraing …
Volksreligie legt de nadruk op het hoopvolle in het leven van de individuele mens; men bidt voor datgene wat men verlangt: een goede gezondheid, een (nieuwe) relatie, werk, een gezin … het valt daarbij op dat men maar weinig aandacht heeft voor “een derde”: voor de ruime gemeenschap, laat staan voor de wereld. De vragen zijn vooral gericht op het bekomen van iets voor zichzelf of voor iemand uit de dichtste omgeving. Een biddende gemeenschap heeft men hierbij niet van doen; volksreligieuze praktijken zijn allereerst geïndividualiseerde praktijken.
Aangezien de vragen betrekking hebben op “de dichtste” kring, zijn ze meestal erg emotioneel gekleurd. Men richt zich tot God of tot een heilige in de hoop dat er iets mag veranderen/verbeteren in de eigen levenssituatie of in die van een dierbare.
Deze kenmerken van het volksgeloof spelen in op een behoefte van de mens, op datgene wat hij verlangt, hoopt of vreest. En juist omdat het met zijn leven zo innig verbonden is, zal de volksreligie niet gauw verdwijnen. Volksreligie is inderdaad in veel gevallen “de speelruimte van de hoop”, waar mensen moed en kracht uit halen om in hun dagelijkse leven vooruit te kunnen.

Hoe integreren?
De vraag is hoe wij de volksreligie in onze geloofsgemeenschappen – onze parochies en federaties – een plaats kunnen geven.
Johan Loones reikt een aantal mogelijkheden aan om ons te helpen om het volksgeloof op een zinvolle manier in onze gelovige gemeenschappen te integreren.

1.
In het (volks)geloof wendt men zich vaak tot heiligen en tot Maria in het bijzonder om iets te bekomen. Toch zijn zij het uiteindelijk niet om wie het allemaal “draait”, ze verwijzen wel voortdurend naar Jezus Christus wiens boodschap zij in hun eigen leven proberen vorm te geven. Als geloofsgemeenschap kunnen wij hieraan werken, nl. dat wij met onze heiligen naar Christus wijzen, en niet het zicht op Hem verhinderen …

2.
Volksdevotie kan helpen om de liturgie en de sacramenten te herontdekken en intenser te beleven. Het sacrament van de verzoening of van de zieken kan b.v. op een bedevaart “herontdekt” worden, als het maar (goed) geduid wordt. Hetzelfde geldt voor andere volksdevotionele praktijken die – als ze door een gebedsdienst omkaderd worden – een mooi liturgisch moment kunnen zijn.

3.
Wanneer mensen samen hun geloof beleven en vieren, lijkt het onderscheid tussen hen te vervagen en plaats te maken voor echte gemeenschapsvorming. Vooral bij de volksdevotie valt dit sterk op. Kan dit onze geloofsgemeenschappen niet te denken geven? Namelijk of onze parochies wel echte “gemeenschappen” zijn, hoe wij hieraan kunnen werken, en wat gemeenschap eigenlijk voor ons inhoudt …

4.
Levende liturgie houdt niet op wanneer de mis of de dienst uit is en de kerkdeur dichtgaat. Idealiter zou ze moeten doorwerken in het leven van alledag.
Zeggen “’t was een mooie mis” is aangenaam, maar eigenlijk veronderstelt die “mooie mis” ook dat we handelen en leven volgens datgene wat we gevierd hebben.
Ook dit houdt een appèl voor ieder die zijn of haar (volks)geloof (en de consequenties) ervan au sérieux neemt …

5.
Tot slot beklemtoont J. Loones dat de volksdevotie vanuit de bijbel kan geduid en verdiept worden. Zoals reeds eerder gesteld heeft volksdevotie veel aandacht voor datgene wat een mens ten diepste bezighoudt: zijn gevoelens, zijn wensen, zijn zorgen, zij bekommernissen.
Ook de Schrift besteedt hier ruimschoots aandacht aan. In de figuur van Jezus Christus wordt immers duidelijk dat God naar mensen toegaat, hen optilt en wegen “ten leven” toont.
Een volksdevotionele praktijk die zich laat enten op deze (dé) bron van ons geloof zal uiteindelijk veel rijker en dieper worden.

Over volksreligie wordt er vaak nogal neerbuigend gesproken. Niet altijd terecht, zo blijkt. Er zitten immers niet alleen waardevolle elementen in de volksreligie. Volksdevotionele praktijken houden voor onze geloofsgemeenschappen ook een uitdaging in om ze naar waarde te schatten en in de mate van het mogelijke te integreren.
Het moet voor veel mensen uit het publiek aangenaam geweest zijn om dit te mogen horen uit de mond van een (nog vrij) jonge priester, wiens parochie (Moerkerke) van heinde en ver bekend is om haar bloeiende St.-Ritadevotie …

Carine Dochy